ပုသိမ္ႀကီး ရွင္၀ိစိတၱသာရ ၏ လူမႈေရးရာသိတတ္ပါ

- ေန႔ညခ်င့္ႏႈိင္း၊ ကာလပိုင္း၊ ေပ်ာ္တိုင္းမအိပ္နဲ႕။

- အေရးခ်င့္ႏႈိင္း၊ ျခားနားပိုင္း၊ သိတိုင္းမေျပာနဲ႔။

- ဆင္ျခင္ေတြးေတာ၊ လူ႔သေဘာ၊ ေျပာတိုင္းမယံုနဲ႕။

- လွ်ိဳ႔၀ွက္သင့္ျငား၊ သူတစ္ပါး၊ အားလံုးမပံုနဲ႕။

- သူတစ္ပါးကို၊ အမ်က္သို၊ ျပင္ကိုမထြက္နဲ႔။

- စကားေျပာဆို၊ မွန္ကင္းလို၊ ကိုယ္ကိုမေျမွာက္နဲ႕။

- သူမ်ားခ်ီးေျမွာက္၊ စိတ္ႀကီးေရာက္၊ မေျမာက္မႀကြနဲ႕။

- အာရံုငါးျဖာ၊ ေသြးေဆာင္ရာ၊ အာသာမမက္နဲ႕။

- အက်င့္မမွား၊ စည္းဆိုထား၊ တရားမလြန္နဲ႕။

- အရမ္းေမာ္ကား၊ ႏႈတ္ထြက္ႀကြား၊ စကားမကၽြံနဲ႕။

ကဖင္း Caffeine

Kola nut (photo: Google image)

ကဖင္း (caffeine) ကို ေနာက္ ထပ္ Caffein လို႔လည္း ေခၚပါေသးတယ္။ လူေတြ အတက္ လိုအပ္ပါတယ္။ မရွိမျဖစ္လိုလား ဆိုေတာ့ လည္း မလိုပါဘူး။  လူတစ္ ေယာက္မွာ တစ္ေန႔ ကဖင္း ဓာတ္ 300 milligrams ထက္ပို မယ္ဆိုရင္ မလိုလား အပ္တဲ့ ဆိုးႀကိဳးေတြ ခံစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ည အိပ္ခါးနီး ကိုလာ (cola)၊ Redbull ၊ ေခ်ာကလက္၊ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ စတဲ့ ကဖင္း ပါတဲ့ အရည္အစာ တစ္ခုခုစားမည္ ဆိုပါက ထိုညအဖို႕ ကဖင္းေၾကာင့္ အိပ္ေပ်ာ္မည္ မထင္ပါ။    ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာ၊ ခႏၵာကိုယ္ နာမ္ေၾကာ မ်ားကို ႏိုးၾကားေစေပမယ့္ ရက္ဆက္ ေသာက္/စားပါက စြဲလမ္းသြားတတ္ပါသည္။ ၁၅ ရက္အထက္ ေန႔စဥ္ အခ်ိန္မွန္ေသာက္ပါက စြဲလမ္းသြားတတ္ပါသည္။ ေသာက္ေနၾက အခ်ိန္လြန္သြားပါက ခႏၵာကိုယ္ေလးလံထိုင္းမႈိင္းျခင္း၊ ေခါင္းအံုျခင္းမ်ား ခံစားရတတ္ပါသည္။ ေက်ာင္းစာသင္ယူေနေသာအခ်ိန္တြင္ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာ အလုပ္လုပ္မႈကို ႏိုးၾကားေစ၍ ေသာက္သံုးသင့္ပါသည္။ ရက္ဆက္မေသာက္သင့္ပါ။ ကေလးသူငယ္မ်ား မေသာက္သင့္ပါ။ စင္ကာပူထုတ္ Panadol Extra တြင္ ကဖင္း 65 mg ပါ၀င္၍နာေစး ေခ်ာင္းဆိုးပါက ေန႔သာေသာက္သင့္ပါသည္။ RedBull (ကၽြဲရိုင္း) အခ်ိဳရည္တြင္ကဖင္း 80 mg၊ Cola ဗူးတြင္ 34 mg၊ ပါ၀င္ပါသည္။ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ လူႀကီးမ်ားသည္ ကဖင္း ပါ၀င္ေသာ အစာအေသာက္မ်ားေၾကာင့္ ႏွလံုးထိခိုက္ႏိုင္ပါသည္။ ညအိပ္ခါနီး လက္ဖက္သုတ္စား၍ အိပ္မေပ်ာ္တာကဖင္း ေၾကာင့္ပါ။ လက္ဖက္ရည္တြင္ အနဲငယ္သာပါ၀င္တာမို႔ ဥပဒ္မျဖစ္ပါ။ သို႔ေသာ္ တစ္ေန႔သံုးခြက္ထက္ပို၍ မေသာက္ သင့္ပါ။ 

photo google image

(ဆရာ၀န္မဟုတ္၍ျပည့္စံုမည္မထင္ပါ-ရသအေတြး)

	Chemical

 Wikipedia မွ

ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္ Roselle

photo: Google Image

 ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္ဟာအနီနဲ႕ အျဖဴဆိုၿပီး (၂) မ်ိဳးရွိ ပါတယ္။ အျဖဴကအခ်ဥ္ဓာတ္ အနဲငယ္သာပါၿပီး အခါးဓာတ္ ပိုမ်ား ပါတယ္။ အျဖဴကေၾကာ္စားလွ်င္ ဆိပ့္ သက္သက္ အရသာရွိပါတယ္။ အခ်ဥ္အရသာ နဲပါတယ္။ ပင္စည္မွာ ဆူးေသးေသးေလးေတြ ပါတတ္ပါတယ္။ အရြက္အနီကိုပဲ ကိုေရႊျမန္မာ တို႔သဲေျခခိုက္ ေၾကာ္စား၊ ဟင္းခ်ိဳခ်က္ေသာက္၊ အသားငါးနဲ႔ ေရာခ်က္ ဒီေလာက္ပဲသိၾကတာ မ်ားပါတယ္။ အသီးကိုေတာ့ လူတိုင္းစားဖူးမည္ မထင္ပါ။ ေတာမွာေနတဲ့သူ(ကၽြန္ေတာ့္) လိုလူမ်ိဳး ကေတာ့ စားဖူး ပါလိမ့္မည္။ အရြက္ကို ၀က္သား၊ ပုဇြန္ေျခာက္အေကာင္၊ အမႈန္႔စသည္ျဖင့္ ေရာ၍ ေၾကာ္စားလွ်င္ လြန္စြာမွ အရသာရွိပါသည္။  ခုကၽြန္ေတာ္ေျပာမွာက အသီးအေၾကာင္းပါ ခ်ဥ္ေပါင္ အနီ အရြက္ ကိုေတာ့ စာအုပ္ေတြမွာ ညႊန္းထားတာ မေတြ႕ပါဘူး။ အသီးကို သူတို႕ ေတြ ဘယ္လိုစားလဲ ဆိုတာ ပဲေတြ႕ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္သိတာက အသီး (ရင့္တဲ့)ကို ေနပူမွာတစ္ရက္လွန္း၊ ၿပီးမွ သၾကား၊ ထန္းလွ်က္တို႕နဲ႕ေရာၿပီးယိုထိုးစားတာ။ သူတို႕ကဒီလိုမဟုတ္ပါ။ ခ်ဥ္ေပါင္အသီး(ရင့္တဲ့)ခူးအလံုးလိုက္ သၾကား၊ ဆား အနဲငယ္ထည့္ၿပီး ႀကိဳ၊ စၿပီးဆူကာစမွာ မီးဖိုေပၚကခ်၊ အေအးခံၿပီးေသာက္တာပါ။ ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ ေသာက္တယ္ေပါ့။ ဘာေတြမ်ား ပါပါသလဲဆိုေတာ့ ဘီတာမင္ ဘီအုပ္စုေတြပါ၀င္ပါတယ္။ အရြက္ရင့္နဲ႕ အသီးကို ေနပူမွာအေျခာက္လွန္း ၿပီးလက္ဖက္ရည္လည္း လုပ္ေသာက္ၾကပါတယ္။ ဒူးရင္းသီးစားၿပီးပါက ဒီ ခ်ဥ္ေပါင္သီးေဖ်ာ္ရည္ကိုေသာက္ ပါက ဒူးရင္းသီးစားၿပီး အပူကန္ျခင္း ကိုကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္တဲ့ဗ်ာ။ အရြက္ျဖင့္ျဖင့္ အသီးျဖင့္ျဖင့္ ေသြးတိုးရွိသူမ်ား မ်ားမ်ား စားလွ်င္ေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္နိုင္ပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ၾကပ္ ႏွင့္လည္းမသင့္ ေတာ္ပါ။
(ကၽြန္ေတာ္လည္းေဖ်ာ္ေသာက္ပါဦးမည္)ရသအေတြး

photo: Google Image
သိတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အေခၚေတြပါ

Australia.Indian subcontinent, Tengamora in Assam, Gongura in Telugu, Pundi in Kannada,LalChatni or Kutrum in Mithila] Mathipuli in Kerala, chin baung in Burma, กระเจี๊ยบ krajeab in Thailand, bissap in Senegal, Guinea Bissau, Mali, Burkina Faso, Ghana, Benin and Niger, the Congo and France, dah or dah bleni in other parts of Mali, wonjo in the Gambia, zobo in western Nigeria (the Yorubas in Nigeria call the white variety Isapa (pronounced Ishapa)), Zoborodo in Northern Nigeria, Chaye-Torosh in Iran, karkade (كركديه; Arabic pronunciation: [ˈkarkade])^{[dubious – discuss]} in Egypt, Saudi Arabia, and Sudan, omutete in Namibia, sorrel in the Caribbean and in Latin America, Flor de Jamaica in Mexico, Saril in Panama, rosela in Indonesia, asam paya or asam susur in Malaysia. In Chinese it is 洛神花 (Luo Shen Hua) . In Zambia the plant is called lumanda in ciBemba, katolo in kiKaonde, or wusi in chiLunda. In certain West Indian islands, Grenada, for example, it is called Sorrel.

ခရမ္းခ်ဥ္သီး (Tomato)

ခရမ္းခ်ဥ္သီးကိုလူတိုင္းသိၾကပါတယ္။ စားလည္းစားၾကပါတယ္။ အမ်ိဳးမ်ိဳးအဖံုဖံုလုပ္၍စားသံုးၾကပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕မူလဇာတိက အေမရိကအေနာက္ေတာင္ဘက္နဲ႕ အလယ္ပိုင္းေဒသကပါ။ ၁၅၁၉ မွာ အေမရိကလူမ်ိဳး မ်ားစတင္စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္သူတို႕မစားသံုးၾကပါဘူး။ ၁၅၉၅ မွာ စပိန္ေတြဟာ အ၀ါေရာင္နဲ႕ အနီေရာင္ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြကိုစိုက္ပ်ိဳးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဥေရာပကမွတဆင့္ အာရွဘက္ေနာက္ပိုင္းမွာ စိုက္ပ်ိဳးလာၾကပါတယ္။

 ကၽြန္ေတာ္တို႕ စားသံုးေသာခရမ္းခ်ဥ္သီးထဲမွာ ေရဓာတ္အျပင္ Lycopine ဆိုတဲ့ဓာတ္တစ္မ်ိဳးပါ၀င္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၂ ႏွစ္ေလာက္ကမွ ၎ Lycopine ကို ခရန္းခ်ဥ္သီး ထဲမွာရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ အေရာင္ရွိတဲ့ အသီးမ်ိဳးမွာ ပါ၀င္တဲ့ Lycopine ဟာ neutralise အင္ဇိုင္းေတြကိုသက္ေရာက္ေစတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ လူတိုင္းစားသင့္တဲ့အသီးတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ေဆးစာအုပ္ တစ္ခ်ိဳ႔တြင္ေရးထား သည္မွာ အနဲငယ္ အပူေပးၿပီးစားမွ ထို Lycopine အား အူနံရံမွစုပ္ယူႏိုင္ပါသည္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္သုပ္စားျခင္း အစိမ္းစားျခင္းထက္ ေၾကာ္စား၊ ခ်က္စားျခင္းမွ Lycopine ကိုရရွိမည္ျဖစ္ပါသည္။ အသင့္စားရန္ စည္သြပ္ပုလင္းမ်ားမွာ မိႈမ်ားပါတတ္ပါတယ္။ ေသခ်ာခ်င္ရင္ေတာ့ကိုယ္တိုင္လုပ္စားပါ။

Photo: Google Image

ေန႔တိုင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ ရက္ျခား၍ေသာ္လည္းေကာင္းစားသံုးျခင္ျဖင့္ အေရးျပားတြင္ျဖစ္တတ္ ေသာ ေရာဂါမ်ားအားကာကြယ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အသားေရလွပါေစပါတယ္။ မယံုမရွိပါနဲ႕ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကို ထက္၀က္ပိုင္းၿပီး မ်က္ႏွာသစ္ရင္ မ်က္ႏွာေခ်ာေမြ႕ေစပါတယ္။ (အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ားမွ)

သရဏဂံုမတည္ၾကသူမ်ား

နေမာတႆ ဘဂ၀ေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ

 

Photo-Google

ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ
ဓမၼံ သရဏံ ဂစၦာမိ

သဃံ သရဏံ ဂစၦာမိ

ဗုဒၶံ ျမတ္စြာဘုရားကို သရဏံ ကိုးကြယ္ရာဟူ၍ ဂစၦာမိ ဆည္းကပ္ပါ၏(ပူေဇာ္ပါ၏)

ဓမၼံ တရားေတာ္ျမတ္ကို သရဏံ ကိုးကြယ္ရာဟူ၍ ဂစၦာမိ ဆည္းကပ္ပါ၏(ပူေဇာ္ပါ၏)
သဃံ သံဃာေတာ္ျမတ္ကို သရဏံ ကိုးကြယ္ရာဟူ၍ ဂစၦာမိ ဆည္းကပ္ပါ၏(ပူေဇာ္ပါ၏)

သရဏဂံုသံုးပါးကို ဗုဒၶဘာသာ၀င္တိုင္းသိၾကပါ၏။ သို႔ေသာ္ တည္ျခင္းမတည္ျခင္း မိမိကုိယ္မိမိသာ အသိဆံုးပါ။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္လက္ထက္ ျမတ္စြာဘုရားတရားေတာ္ တပုဒ္ဆံုးလွ်င္ အနည္းဆံုး ေထာင္ေသာင္း မကေသာ လူ၊ နတ္၊ ျဗဟၼာအမ်ား သရဏဂံု တည္သြားၾကပါသည္။ ေရွးပေ၀သဏီကမွား ခဲ့ၾကေသာ အယူမွား မိစၦာဒိဌိအယူမ်ား ခ်က္ျခင္းေပ်ာက္၍ ျမတ္စြာဘုရားအေပၚေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားေသာ တရားေတာ္အေပၚတြင္ေသာ္လည္းေကာင္း ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ တပည့္ သာ၀ကမ်ားအေပၚတြင္လည္းေကာင္း ယံုမွားျခင္းအယူမ်ားေပ်ာက္ကြယ္၍​ သရဏဂံုတည္သြားၾက၏။ ယံုၾကည္စြာ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ၾကကုန္၏။ သရဏဂံုတည္ျခင္းသည္ တစ္ျခားတစ္ျခားေသာ ဘာသာတို႔ အေပၚသက္၀င္ယံုၾကည္မႈ အလ်င္းမရွိေစရ။ မရွိေတာ့ပါ။ ၿမဲၿမံေသာသက္၀င္ယံု ၾကည္မႈကိုေခၚျခင္းလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ကြယ္လြန္ သြားေသာ သူအား သရဏဂံုတင္၍ ထိုသူ(နာမ္မဲ့) မရပါ။ ထုိသူသည္ ဘာသာျခားျဖစ္ပါက ပို၍သာမရႏိုင္ပါ။ ဘာေၾကာင့္ ျပဳလုပ္ေနၾကပါသလဲ။ ထိုကြယ္လြန္ေသာသူ မရပါက လိုက္ပါပို႔ေဆာင္သူမ်ား သူႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ဘံုစဥ္ျခားမ်ားရႏိုင္လို႔ပါ။ အသိသည္လြန္စြာအေရးႀကီးပါ၏။ (အ၀ိဇၹာ) မသိမႈေၾကာင့္မိုက္မွားၾက၏။ အယူမွားၾက၏။ ထိုအယူမွားကို မွားမွန္းသိလွ်က္နဲ႕ ေရွ႕တိုးသြားပါက ထိုထက္မိုက္မဲေသာသူ မရွိႏိုင္ေတာ့ပါ။ သရဏဂံုတည္ျခင္းမွာ သံုးပါးျပည့္စံုမွပိုမွန္ပါမည္။ ဘုရားေတာ့ ကန္ေတာ့ပါတယ္၊ တရားလည္းအားထုတ္တယ္ နာယူတယ္ ရြတ္ဖတ္တယ္၊ သံဃာကို သတ္ရင္ေတာ့ ထိုသူဟာ လားရာဂတိ အ၀ီစိပါ။ ေရႊေက်ာင္းေဆာက္လွဴလည္း အပၸါယ္က လြတ္ႏိုင္မည္မဟုတ္။ ျမတ္စြာ ဘုရား၏ သာသနာအဓြန္႔ရွည္ရန္မွာ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ေဟာၾကားေသာတရားေတာ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ သံဃာေတာ္မ်ားရွိရန္လိုပါသည္။ ေနာက္ဆံုး သရဏဂံုတည္ျခင္းသည္ မိမိဘာသာအေပၚ ယံုၾကည္စြာ သက္တဆံုး ယံုၾကည္စြာကိုးကြယ္ျခင္းပါလို႔ ေျပာလိုက္ပါရေစ၏။ (ရသအေတြး)